Olejki eteryczne towarzyszą ludzkości od tysięcy lat. Stosowane były w medycynie, rytuałach i codziennej pielęgnacji. Dziś ich popularność znów rośnie, ale nie wszystkie produkty są sobie równe. Na rynku pełno jest podróbek i olejków niskiej jakości. Jak więc wybrać te najlepsze, które przyniosą realne korzyści? Nie wystarczy kierować się ceną czy ładnym opakowaniem. Trzeba wiedzieć, na co zwracać uwagę i jak czytać etykiety. Rozłóżmy ten temat na czynniki pierwsze.
Skąd się biorą olejki eteryczne i dlaczego to ważne
Olejki eteryczne pozyskuje się z roślin za pomocą destylacji parowej, tłoczenia na zimno lub ekstrakcji. Każda metoda wpływa na jakość i właściwości końcowego produktu. Najlepsze olejki powstają z roślin uprawianych w czystym środowisku, bez pestycydów. To, jak i gdzie rosła roślina, ma ogromne znaczenie dla składu chemicznego olejku. Na przykład lawenda z górskich regionów Francji będzie miała inne właściwości niż ta z upraw przemysłowych.
Warto też pamiętać, że niektóre olejki są bardziej podatne na fałszowanie. Te najdroższe, jak różany czy sandałowy, często bywają rozcieńczane tańszymi substancjami. Dlatego zawsze sprawdzajmy pochodzenie produktu. Im bardziej szczegółowe informacje, tym lepiej. Jeśli producent nie podaje źródła surowca, powinno to wzbudzić naszą czujność.
Czystość i skład – co powinno nas zainteresować
Najważniejszym kryterium wyboru jest czystość olejku. Powinien on składać się wyłącznie z naturalnych związków pochodzących z rośliny. Na etykiecie szukajmy informacji o 100% czystości i naturalności. Unikajmy produktów z dodatkiem syntetycznych zapachów czy olejów nośnikowych. Te ostatnie są dopuszczalne tylko wtedy, gdy są wyraźnie oznaczone.
Zwracajmy też uwagę na łacińską nazwę rośliny. Dzięki temu unikniemy pomyłek, bo niektóre nazwy potoczne mogą być mylące. Przykładem jest olejek eukaliptusowy, który może pochodzić z różnych gatunków. Tylko Eucalyptus globulus ma udokumentowane działanie odkażające. Jeśli na opakowaniu widnieje tylko „eukaliptus”, bez precyzji, lepiej szukać dalej.
Certyfikaty i badania – co mówią o jakości
Dobry producent poddaje swoje olejki badaniom laboratoryjnym. Szukajmy informacji o chromatografii gazowej (GC) lub spektrometrii mas (MS). Te metody pozwalają sprawdzić skład chemiczny i wykryć zanieczyszczenia. Jeśli producent udostępnia wyniki badań, to dobry znak. Możemy też szukać certyfikatów ekologicznych, takich jak USDA Organic czy EcoCert.
Warto pamiętać, że certyfikaty nie zawsze gwarantują najwyższą jakość. Są jednak pewnym potwierdzeniem, że produkt spełnia określone standardy. Nie bójmy się pytać sprzedawcy o dokumenty potwierdzające jakość. Rzetelni dostawcy chętnie je udostępnią. Jeśli ktoś unika odpowiedzi, lepiej zrezygnować z zakupu.
Opakowanie i przechowywanie – dlaczego to ma znaczenie
Olejki eteryczne są wrażliwe na światło i temperaturę. Dlatego powinny być przechowywane w ciemnych szklanych butelkach. Plastikowe opakowania mogą reagować z olejkiem i zmieniać jego właściwości. Butelka powinna być też wyposażona w zakraplacz lub pompkę, aby ułatwić dozowanie.
Po otwarciu olejek należy przechowywać w chłodnym i ciemnym miejscu. Nawet najlepszy produkt straci swoje właściwości, jeśli będzie stał w słońcu. Zwracajmy uwagę na datę ważności. Olejek nie psuje się szybko, ale z czasem traci swoją moc. Im świeższy, tym lepszy efekt uzyskamy.
Cena a jakość – czy droższe zawsze znaczy lepsze
Cena może być wskazówką, ale nie zawsze wyznacznikiem jakości. Niektóre olejki są drogie ze względu na trudny proces produkcji. Przykładem jest olejek różany, do którego produkcji potrzeba ton płatków. Jednak wysoka cena nie zawsze idzie w parze z jakością. Czasem płacimy za markę, a nie za produkt.
Z drugiej strony, zbyt niska cena powinna wzbudzić podejrzenia. Produkcja czystego olejku jest kosztowna, więc tanie produkty często są rozcieńczane. Porównujmy ceny u różnych dostawców i czytajmy opinie. Warto też kupować mniejsze ilości, aby przetestować produkt przed większym zakupem.
Gdzie kupować, aby mieć pewność jakości
Najlepiej wybierać sprawdzone sklepy zielarskie, apteki lub specjalistyczne strony internetowe. Unikajmy bazarków i nieznanych sprzedawców. Dobrym pomysłem jest też zakup bezpośrednio od producenta. Wtedy mamy pewność, że olejek nie był przechowywany w nieodpowiednich warunkach.
Jeśli kupujemy online, zwracajmy uwagę na opinie innych klientów. Szczególnie te, które opisują zapach i działanie olejku. Pamiętajmy, że prawdziwy olejek eteryczny ma intensywny, naturalny zapach. Jeśli coś pachnie słabo lub sztucznie, to sygnał ostrzegawczy.
Jak rozpoznać podróbkę po zapachu i konsystencji
Prawdziwy olejek eteryczny ma głęboki, złożony aromat. Nie powinien być mdły ani przypominać perfum. Możemy przeprowadzić prosty test: kroplę olejku nanieśmy na bibułę. Jeśli po odparowaniu pozostanie tłusta plama, to znak, że został rozcieńczony. Czysty olejek powinien wyparować bez śladu.
Konsystencja też ma znaczenie. Olejek cytrynowy czy pomarańczowy są lekkie i szybko się ulatniają. Te cięższe, jak paczulowy czy wetyweryjny, są gęstsze i dłużej utrzymują się na skórze. Jeśli olejek jest zbyt gęsty lub zbyt rzadki, może to świadczyć o domieszce innych substancji.
Bezpieczeństwo użytkowania – o czym nie wolno zapominać
Olejki eteryczne są skondensowanymi ekstraktami roślinnymi. Dlatego zawsze stosujemy je zgodnie z zaleceniami. Nigdy nie nakładamy ich bezpośrednio na skórę bez rozcieńczenia. Wyjątkiem są olejki lawendowy i drzewa herbacianego, ale i tak lepiej je rozcieńczyć.Przed pierwszym użyciem wykonajmy test alergiczny. Nanieśmy rozcieńczony olejek na małą powierzchnię skóry i odczekajmy 24 godziny. Jeśli nie pojawi się podrażnienie, można używać go dalej. Pamiętajmy też, że niektóre olejki są fototoksyczne. Po ich zastosowaniu unikajmy słońca, aby nie dopuścić do poparzeń.
