Dieta bezglutenowa jest dla nas często jedynym sposobem na odzyskanie pełnego zdrowia i dobrego samopoczucia. Musimy jednak pamiętać, że samo wykluczenie pszenicy nie gwarantuje nam odpowiedniego zbilansowania wszystkich składników. Jednym z największych wyzwań, z jakimi się mierzymy, są niedobory pokarmowe, a szczególnie brak żelaza. Wiele tradycyjnych zamienników bezglutenowych jest niestety ubogich w cenne minerały i witaminy. Właśnie tutaj z pomocą przychodzą nam pseudozboża, które stanowią prawdziwą bombę odżywczą dla naszego organizmu. Amarantus, komosa ryżowa czy teff mogą stać się naszymi najlepszymi sojusznikami w walce o lepsze wyniki krwi. Poznaj, jak te wyjątkowe rośliny wpływają na uzupełnianie zapasów żelaza oraz jak w prosty sposób wprowadzić je do swojej codziennej kuchni.
Dlaczego osoby na diecie bezglutenowej często zmagają się z niedokrwistością?
Celiakia to poważna choroba autoimmunologiczna, która bezpośrednio wpływa na stan naszych jelit. Pod wpływem glutenu u osób chorych dochodzi do uszkodzenia kosmków jelitowych. To właśnie te małe struktury odpowiadają za sprawne wchłanianie substancji odżywczych z jedzenia. Kiedy nasza śluzówka jest wyniszczona, organizm nie potrafi efektywnie pobierać żelaza. Prowadzi to bezpośrednio do rozwoju anemii, która objawia się ciągłym zmęczeniem. Niedobory te są szczególnie widoczne w początkowym okresie po postawieniu diagnozy.
Częstym błędem jest również opieranie naszej diety wyłącznie na wysoko przetworzonych produktach bezglutenowych. Zamienniki takie jak biały ryż czy kukurydza mają niestety bardzo niską gęstość odżywczą. Zawierają one znacznie mniej składników mineralnych niż ich glutenowe odpowiedniki pełnoziarniste. Stosowanie takiej diety bez wskazania medycznego może wręcz zwiększać ryzyko wystąpienia niedoborów. Dlatego tak ważne jest, abyśmy szukali naturalnych produktów o wysokiej zawartości żelaza. Musimy aktywnie wspierać regenerację naszych jelit poprzez dostarczanie im najlepszego paliwa. Tylko dobrze zaplanowana dieta pozwoli nam uniknąć powikłań takich jak osteoporoza czy anemia.
Czym są pseudozboża i dlaczego stanowią przełom w naszej diecie?
Pseudozboża to rośliny, które botanicznie nie są trawami, ale ich nasiona wykorzystujemy jak zboża. Zaliczamy do nich przede wszystkim amarantus, komosę ryżową oraz miłkę abisyńską. Są one naturalnie wolne od glutenu, więc są dla nas w pełni bezpieczne. W przeciwieństwie do pszenicy czy żyta charakteryzują się one unikalnym składem chemicznym. Zawierają znacznie więcej białka roślinnego, błonnika oraz nienasyconych kwasów tłuszczowych. Są one również doskonałym źródłem witamin z grupy B, potasu i magnezu.
Wprowadzenie pseudozbóż do jadłospisu jest przez nas zalecane jako cenne urozmaicenie posiłków. Pomagają one uniknąć monotonii, która często towarzyszy nam na restrykcyjnej diecie. Dzięki nim nasze dania stają się bardziej wartościowe pod względem węglowodanów złożonych. Produkty te mają zazwyczaj niższy indeks glikemiczny niż przetworzona żywność bezglutenowa. Co kluczowe dla osób z anemią, pseudozboża są wyjątkowo bogate w naturalne żelazo. Ich nasiona mogą być wykorzystywane zarówno w całości, jak i w formie mąki. Stanowią one zdrowy fundament, który pomaga nam odbudować siły witalne organizmu.
Amarantus i komosa ryżowa jako potężne źródła naturalnego żelaza
Amarantus, znany również jako szarłat, to roślina o niezwykłych właściwościach prozdrowotnych. Jego nasiona są skarbnicą żelaza, które jest nam niezbędne do produkcji hemoglobiny. Możemy go spotkać w sklepach pod postacią mąki, nasion lub poppingu. Ma on dość specyficzny, orzechowo-ziemisty smak, który warto polubić dla zdrowia. Mąka amarantusowa jest przez nas chętnie dodawana do domowych wypieków i placków. Dzięki temu znacznie podnosimy wartość odżywczą naszego codziennego chleba czy naleśników.
Komosa ryżowa, czyli quinoa, jest równie wartościowym elementem naszej nowej diety. Występuje ona w kilku odmianach, z których każda ma nieco inne zastosowanie. Odmiana biała gotuje się szybko, natomiast czerwona i czarna są bardziej wyraziste. Quinoa jest przez nas ceniona za bardzo wysoką zawartość składników mineralnych. Idealnie nadaje się jako baza do sałatek, bowlów czy zamiennik kaszy. Produkty te powinny zajmować około jednej czwartej objętości naszego talerza. Regularne spożywanie amarantusa i komosy pozwala nam skutecznie uzupełniać codzienne zapotrzebowanie na żelazo.
Teff – abisyński skarb wspierający naszą krew
Miłka abisyńska, powszechnie nazywana teffem, to najmniejsze zboże świata o wielkiej mocy. Pochodzi ona z Afryki i jest coraz łatwiej dostępna w naszych sklepach. Teff charakteryzuje się bardzo delikatnym i neutralnym smakiem. Możemy go kupić w formie całych ziaren, płatków lub mąki. Jest on szczególnie bogaty w żelazo, wapń oraz magnez. Dzięki małym rozmiarom ziarna spożywamy go zawsze w formie pełnoziarnistej. To sprawia, że dostarcza on nam maksimum dostępnych w nim witamin.
Mąka z teffu jest przez nas uważana za jedną z najlepszych do wypieków. Płatki możemy z powodzeniem dodawać do porannych koktajli czy jaglanek. Są one również doskonałym zagęstnikiem do zup i sosów w naszej kuchni. Teff stanowi bezpieczną alternatywę dla osób, które muszą unikać glutenu. Jego regularne spożywanie wspiera procesy krwiotwórcze i dodaje nam energii. Jest to produkt, który zdecydowanie warto włączyć do stałego jadłospisu przy niedoborach. Pomoże on nam w naturalny sposób zadbać o właściwy poziom ferrytyny.
Jak umiejętnie łączyć pseudozboża z innymi produktami dla lepszych efektów?
Odpowiednie bilansowanie posiłków powinno zawsze opierać się na Talerzu Zdrowego Żywienia. Jedną czwartą naszej porcji powinny stanowić pełnowartościowe produkty węglowodanowe. Warto tutaj stawiać właśnie na opisane wcześniej pseudozboża zamiast białego ryżu. Pamiętajmy, że żelazo z produktów roślinnych wchłania się nieco trudniej niż to z mięsa. Możemy jednak wspomóc ten proces poprzez dodatek witaminy C do posiłku. Dlatego połowa naszego talerza musi być zawsze wypełniona różnorodnymi warzywami. Świeża papryka, natka pietruszki czy sok z cytryny to nasi sprzymierzeńcy.
Unikajmy kupowania produktów przetworzonych, które mogą zawierać ukryty gluten. Zawsze dokładnie czytajmy etykiety i szukajmy symbolu przekreślonego kłosa. Jeśli mamy stwierdzoną celiakię, suplementacja żelazem może być czasem konieczna. Musimy jednak każdą taką decyzję konsultować z naszym lekarzem prowadzącym. Suplementy powinny być jedynie wsparciem dla naszej bogatej w pseudozboża diety. Dbajmy o odpowiednie nawodnienie, pijąc minimum dwa litry wody dziennie. Pomoże to błonnikowi z pseudozbóż sprawnie pracować w naszych jelitach. Dzięki tym zasadom walka z niedoborami stanie się prostsza i skuteczniejsza.
Droga do pełnego zdrowia
Odzyskanie zdrowia przy celiakii i anemii to proces, który wymaga czasu. Dieta bezglutenowa nie musi być nudna ani uboga w składniki odżywcze. Pseudozboża takie jak amarantus, komosa i teff otwierają przed nami nowe możliwości. Są one kluczem do naturalnego uzupełnienia żelaza i innych minerałów. Zaczynamy traktować te zmiany nie jako ograniczenie, ale jako inwestycję w siebie. Nasze posiłki stają się pełnowartościowe, smaczne i przede wszystkim bezpieczne. Pamiętajmy o empatii dla samych siebie podczas wprowadzania tych nowości. Każdy krok w stronę lepszego bilansowania diety przybliża nas do życia bez zmęczenia. Pseudozboża to nasze żelazne wsparcie, z którego warto korzystać każdego dnia.
